ហៀល វែលឌី
មុននឹងឈានទៅដូរប្រធានបទនិយាយពីស្ថានការណ៍ក្នុងប្រទេសថៃ នៅលេខក្រោយ ស្មេរ សូមលោកអ្នកអាន ពិនិត្យមូលហេតុមួយចំនួនជាសារវ័ន្ត ដែលធ្វើអោយចិន កសាងបានជាឥទ្ធិពល និងមិត្តភ័ក្រ កាន់តែច្រើនឡើងលើពិភពលោក ក្នុងនោះមួយចំនួនធំនៅអាហ្វ្រិក ក្នុងយុគសម័យ។ ស្មេរ គ្រាន់តែចង់ជួយអោយលោកអ្នកអាន មានមូលដ្ឋានអាចថ្លឹងថ្លែងបានពី ទីតាំងអំណាចរបស់ចិន ទាំងខាងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយរបស់ចិន បន្ថែមលើអ្វីដែលបានជំរាបមកមុនៗ ដែលហាក់ដូចជាធ្ងន់បន្តិចទៅខាងយោធារួចទៅហើយ។
មហាអំណាចមួយចំនួន ខំនិយាយពីការព្រួយបារម្ភ អំណាចរឹង ឬការបង្ខិតបង្ខំ ឬយោធា របស់ចិន ដែលគេខិតខំនិយាយមិនឈប់ថា គ្មានតម្លាភាព និងរីកធំឡើងគួរអោយបារម្ភ តែតាមពិតវិញ ដូចដែលអត្ថបទនេះជួយបានមួយផ្នែក ប្រហែលជាមហាអំណាចទាំងនោះ បារម្ភ ធំពីអំណាចទន់ តែអោយផលដ៏រឹងមាំរបស់ចិនទៅវិញទេ។ ស្មេរបានដកស្រង់ទស្សនៈ និងការវិភាគរបស់ Richard Aidoo សាស្ត្រាចារ្យអមនៃអាសនៈនយោបាយ និងភូមិសាស្ត្រ
សកលវិទ្យាល័យ Coastal Carolina មកធ្វើជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីលោកអ្នកអាន យកជាគោលក្នុងការសិក្សា។
ប្រមាណជាបួនទសវត្សមកហើយ ចិនបានពុះពារនឹងកត្តាធម្មជាតិ ដើម្បីជួយកសាងអ្វីដែលបានតំណាងជានិមត្តរូបធំមួយនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន/អាហ្រិ្វក គឺ ផ្លូវដែក Tazara ចម្ងាយ ២០០០ គីឡូម៉ែត្រ លាតសន្ធឹងពីប្រទេស ហ្សំប៊ី ដែលគ្មានច្រកចេញ កាត់ប្រទេស តង់ហ្សានី ទៅរហូតដល់ឆ្នេរសមុទ្រ។ ដោយត្រូវបានផ្តល់តាំងពីពាក់កណ្តាលនៃសម័យបដិវត្តវប្បធម៌ អំណោយនេះតំណាងអោយរបៀបវារៈរបស់ចិន ក្នុងការឈោងចាប់ សូម្បីតែស្ថិតក្នុងពេលវេលាមួយដ៏ច្របូកច្របល់នៃប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ គំរោងដ៏ថ្លៃនេះ ក៏ឆ្លុះអោយឃើញពីការឈានទៅមុខនៃការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូង/ត្បូង ដែលត្រូវបានផ្តើមគំនិតកាលពីឆ្នាំ ១៩៥៥ នៅទីក្រុង បានឌុង ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។
លោកអ្នកអានជាទីគោរព នេះជាការនិយាយយោងទៅរកសន្និសីទអាស៊ីអាហ្វ្រិកខ្នាតធំលើកទីមួយ ឬដែលគេហៅដោយខ្លីថាជាសន្និសីទក្រុង បានឌុង រៀបចំដោយប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ភូមា ប៉ាគីស្ថាន ស្រីលង្កា (កាលនោះហៅថា Ceylon ) និងឥណ្ឌា។ ២៩ ប្រទេសដែលបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំថ្ងៃ ១៨ ដល់ ២៤ មេសា ឆ្នាំ ១៩៥៥ នោះ ភាគច្រើនជាប្រទេសបានទទួលឯករាជថ្មី និងតំណាងអោយមួយភាគបួននៃផ្ទៃដីលើពិភពលោក និងមានប្រជាជនសរុប ១,៥ ពាន់លាននាក់។ គោលដៅនៃសន្និសីទនេះ ត្រូវបានអះអាងថា ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ រវាងបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិក និងអាស៊ី ហើយប្រឆាំងអាណានិគមនិយម ក៏ដូចជា អាណានិគមនិយមបែបថ្មី ដែលគិតចូលទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពសូវៀតនាពេលនោះ ក្នុងសម័យនៃសង្គ្រាមត្រជាក់។
លោកអ្នកអានជាទីមេត្រី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូង/ត្បូង ជាពាក្យប្រើដោយអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ និងវិទ្យាករ ដើម្បីពណ៌នាពីការដោះដូរធនធាន បច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹង រវាងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ហើយក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរ ជា បណ្តាប្រទេសនៅពិភពលោកភាគខាងត្បូង (Global South)។ ឆ្នាំ ១៩៧៨ សហប្រជាជាតិ បានបង្កើតក្រុម សហប្រតិបត្តិការត្បូង/ត្បូង ដើម្បីជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងការសហការត្បូង/ត្បូង ក្នុងចំណោមភ្នាក់ងាររបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាក្តី គំនិតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូង/ត្បូង ទើបតែចាប់ផ្តើមមានឥទ្ធិពលលើវិស័យអភិវឌ្ឍន៍នៅចុងទសវត្ស ១៩៩០ ទេ។ ដោយសារវិសាលគមន៍ភូមិសាស្ត្រ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ ក៏ត្រូវបានស្គាល់ផងដែរជា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាមេរិក និងអាហ្វ្រិកភាគខាងត្បូង (Wikipedia)។
កាលពីខែមុន ជាថ្មីម្តងទៀត ចិន បានផ្តល់នូវរចនាសម្ព័ន្ធជានិមិត្តរូបមួយទៀត ជាទីស្នាក់ការតម្លៃ ២០០ លានដុល្លារ សំរាប់សហភាពអាហ្វ្រិក។ ពិតណាស់ រចនាសម្ព័ន្ធដ៏មហិមានេះ បានដូរផ្លាស់ជើងមេឃនៃទីក្រុង Addis Ababa តែកាន់តែសំខាន់ជាងទៀត បានបន្ថែមនូវស្រទាប់មួយដ៏សំខាន់ទៀត ចំពោះការបូរបាច់ពីទំនាក់ទំនងចិន/អាហ្វ្រិក គឺ ការជួយភ្ជាប់អាហ្វ្រិកបច្ចុប្បន្នទៅកាន់អតីតកាលរបស់ខ្លួន។
សូមទាញអារម្មណ៍ថា សហភាពអាហ្វ្រិក រួមមានរដ្ឋអាហ្វ្រិក ៥៤ ជាសមាជិក ដែលមានតែរដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយគត់មិននៅក្នុងនោះ គឺ ម៉ូរ៉ុក្កូ។ សហភាពអាហ្វ្រិក ជាការបន្តមរតក៌នៃ សភាសហភាពអាហ្វ្រិក ដែលជាកិច្ចប្រជុំពាក់កណ្តាលឆ្នាំនៃបណ្តាប្រមុខរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាល អាហ្វ្រិក ជាសមាជិក។ ទីស្នាក់ការរបស់ សហភាពអាហ្វ្រិក តាំងនៅទីក្រុង អាឌីស អាបាបា នៃប្រទេស អេត្យូពី។
ចាប់តាំងពីពហុកីឡាដ្ឋាននៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង រហូតដល់ការិយាល័យរដ្ឋាភិបាល និងអាគារវប្បធម៌នានា នៅអាហ្វ្រិកខាងលិច រហូតដល់គំរោងវារីអគ្គិសនីជាច្រើន នៅភាគខាងជើងនៃទ្វីប ទាំងអ្នកសូមខមាទោស ទាំងអ្នករិះគន់ការចូលពាក់ព័ន្ធរបស់ចិននៅអាហ្វ្រិក បានរកឃើញមូលដ្ឋានរឹងមាំសំរាប់ទឡ្ហីករណ៍របស់ពួកគេនៅក្នុងសំណង់ជារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនោះ។
ភាគច្រើនបំផុត ការលើកហេតុផលគួរអោយរំជួលចិត្ត ទាក់ទងនឹងបញ្ហានានាជុំវិញតែអនុបាត ពលករចិនធៀបទៅនឹងពលករអាហ្វ្រិកនៅតាមការដ្ឋានគំរោងទាំងនោះ សារជាតិនៃហិរញ្ញប្បទានពាក់ព័ន្ធនឹងគំរោងនិមួយៗ គុណភាពនៃសំណង់ និងចេទនាលាក់ពីក្រោយអ្វីដែលហាក់បី ដូចជា ការស្រវាឱបអ្វីៗ គ្រប់យ៉ាងរបស់អាហ្វ្រិក។ វាពិតជាការពិភាក្សាមួយដែលត្រូវតែធ្វើ តែត្រូវដាក់នៅក្នុងចង្កោមនៃសារដ៏ឈឺចាប់ ដែលការរួមវិភាគទានក្នុងទីតាំងជាយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះ (មានទាំងទីស្នាក់ការ សហភាពអាហ្រិ្វក មួយផង) ដោយប្រទេសចិន បានបញ្ជូនអោយ ទៅភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយនៃទ្វីបអាហ្វ្រិក។ កាយវិការទាំងនោះ ធ្វើអោយមានការស្វែងយល់យ៉ាងល្អិតល្អន់ និងការប៉ះពាល់នានា ដើម្បីយល់បានពីទំនាក់ទំនងចិន/អាហ្វ្រិក ពិសេសសំរាប់លោកខាងលិច។
ទីមួយ ភាពអាចបត់បែនបាននៃអភិក្រមរបស់ចិន ក្នុងការចូលពាក់ព័ន្ធជាមួយបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិក អាចជាការទទួលខុសត្រូវមួយផ្នែក សំរាប់អោយមានការពូនឡើងរបស់ខ្លួន ជាឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់មួយនៅក្នុងទ្វីប។ គិតតាំងពីការជួបគ្នាដំបូងជាមួយទ្វីបតាំងពីសន្និសីទ បានឌុង នាឆ្នាំ ១៩៥៥ មកទល់គ្នានឹងបច្ចុប្បន្ន ចិនបានដើរតួនាទីច្រើនយ៉ាង នៅក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិក។ ក្រុងប៉េកាំង បានចេញមុខពី ជាប្រទេសបានជួបគ្នាដោយការជំរុញមួយផ្នែកធំពីមនោគមន៍វិជ្ជា ទៅជា តួអង្គជាក់ស្តែងនិយមជំរុញដោយហេតុផលសេដ្ឋកិច្ច ដែលមួយចំណែកធំត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈធនធានរបស់ខ្លួន និងការស៊ីសងគ្នាខាងទីផ្សារ ក៏ដូចជា តួនាទីរស់រវើកជា “នាយកសាងសង់។
ទោះបីមានការប្រឈមនានា វាយឆ្មក់លើកិច្ចព្រមព្រៀងស៊ីសងធនធានរបស់ចិន និងការមានទីផ្សារជាដើម ដែលរាប់បានតាំងពីឧបសគ្គខាងភាសា រហូតដល់ ការតវ៉ាប្រឆាំងចិន ដែលមានការរៀបចំ ក៏ដូចជាការលួចចាប់ខ្លួនកម្មករចិនជាដើមក៏ដោយ ការចូលពាក់ព័ន្ធគ្នានៃចិន/អាហ្វ្រិក នៅតែដំណើរការយ៉ាងល្អ តាមផ្លូវវាងបត់បែននានា។ កាលពីខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០១១ ពិភពលោកបានសម្លឹងមើលដោយក្តីរំពឹង ខណៈដែលជនប្រឆាំង នៅ ហ្សំប៊ី លោក Michael Sata បានឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី ដោយប្រើសន្លឹកបៀរនៃរលកយុទ្ធនាការប្រឆាំងចិន។ នៅពេលដែលធូលីនយោបាយបានស្ងប់ វាក៏មើលឃើញច្បាស់ថា ចិន មិនត្រូវបានរលំរលាយដោយពាក្យសម្តីប្រឆាំងចិនរបស់ Sata ឯណា ខណៈដែលផលប្រយោជន៍របស់ក្រុងប៉េកាំង ក្នុងឧស្សាហកម្មទង់ដែង កាន់តែស៊ីជំរៅ ដោយ ក្រុមហ៊ុន ដូចជា Jinchuan Group និង Non-Ferrous China Africa (NFCA) កំពុងតែពង្រឹងការវិនិយោគរបស់ខ្លួន ផ្នែកទង់ដែង(ឬស្ពាន់) នៅប្រទេស ហ្សំប៊ី។
គួរអោយចាប់អារម្មណ៍ ជំហរប្រឆាំងចិន ដោយរិះគន់មិនពិរោះស្តាប់របស់ Sata បានដកថយទៅរកស្ថានភាពសហប្រតិបត្តិការជាង ខណៈដែលសង្កត់ធ្ងន់ពីសារសំខាន់នៃការវិនិយោគបរទេស និងការប្រយ័ត្នប្រយែងចំពោះគ្រប់អ្នកវិនិយោគបរទេសទាំងអស់ (ក្នុងនោះមានចិនផង) អោយអនុវត្តទៅតាមច្បាប់ការងារ ក្នុងការថ្លែងសុន្ទរកថាទទួលមុខតំណែងរបស់គាត់។
មានការប្រឆាំងកើនឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដ ចំពោះវត្តមានរីធំរបស់ចិន នៅ ហ្សំប៊ី ក៏ដូចជា ប្រទេសនានា នៅអាហ្វ្រិក តែ ចិន និងអ្នកវិនិយោគរបស់ខ្លួន រកបានកន្លែងសម្ងំមួយចំនួនជាការគាំទ្រពីវណ្ណៈខ្ពស់នៅអាហ្វ្រិក និងមួយចំណែកធំនៃប្រជាជន ដែលឬមួយមានការពេញចិត្តដែលបានធ្វើជាដៃគូក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ ឬត្រូវបានអូសទាញដោយការបូជារបស់ចិន ក្នុងការសំរេចគំរោងទាំងឡាយអោយបានតាមកាលកំណត់។
ទីពីរ ដោយកសាងជាទីស្នាក់ការសហភាពអាហ្វ្រិក ក្រុង ប៉េកាំងបានអោយសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ ពីបំណងដើម្បីចូលពាក់ព័ន្ធជាមួយទ្វីបអាហ្វ្រិកទាំងមូល មានន័យថាគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ មិនគិតពីនយោបាយ ប្រវត្តិសាស្ត្រ ក៏ដូចជា ទំហំ និងទីតាំងភូមិសាស្ត្រឡើយ។ ជាថ្មីម្តងទៀត នៅសន្និសីទបានឌុង ឆ្នាំ ១៩៥៥ ចិន បានកំដៅសាច់ដុំជាមួយប្រទេសអាហ្វ្រិក ៦ គឺ អេហ្ស៊ីព អេត្យូពី ឆ្នេរមាស(បច្ចុប្បន្នហៅថា ហ្គាណា) លីបេរីយ៉ា លីប៊ី និងស៊ូដង់។ សព្វថ្ងៃ ចិនមានចំណងទាក់ទងជាមួយសឹងតែគ្រប់ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក លើកលែងតែ បួគីណាហ្វាសូ, ហ្គាំប៊ីយ៉ា, ស្វាហ្ស៊ីឡឹន, សាវតូម៉េ និងប្រាំងស៊ីព ដោយសារប្រទេសទាំងនេះ ទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់។
ការរិះគន់មួយនៃទំនាក់ទំនងចិន/អាហ្វ្រិក គឺការនិយាយយោងដល់ការចងសម្ព័ន្ធរបស់ចិន ជាមួយរដ្ឋទុច្ចរិត ដោយសារតែការអនុវត្តនូវ គោលការណ៍មិនមានលក្ខខណ្ឌ របស់ខ្លួន។ តែនេះ ជាការនិយាយអោយងាយយល់ពីបញ្ហាតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងបំណងជំរុញដោយមានប្រសិទ្ធិភាពបុព្វហេតុរបស់ខ្លួននៅអាហ្វ្រិក ក្រុងប៉េកាំង បានធ្វើអោយមានតុល្យភាពយ៉ាងល្អ រវាងការទទួលយកនូវ បុរេលក្ខខណ្ឌអប្បបរិមា របស់ខ្លួន ដែលគិតចូលនូវការទទួលយក គោលនយោបាយចិនមួយ និង ការចូលពាក់ព័ន្ធជាមួយរដ្ឋអាហ្វ្រិកនានា ដែលមានការគិតថាជារដ្ឋទុច្ចរិត ដូចជា ហ្ស៊ីមបាបវ៉េ និងស៊ូដង់ ជាដើម។ ដូចគ្នាដែរ ដោយមិនមានសម្ពាយអាណានិគមដូចរដ្ឋលោកខាងលិច ចិនមានសំណាងក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច ជាមួយបណ្តាប្រទេស អាហ្វ្រិក ដោយមិនចាំបាច់មានអារម្មណ៍វិប្បដិសារីយ៍ឡើយ។
ដូច្នេះ ផលប្រយោជន៍របស់ក្រុងប៉េកាំង លាតសន្ធឹងតាំងពី ស្រទាប់ផ្លាទីន “មិនមានអ្នកណាដឹង” នៅ ហ្ស៊ីមបាបវ៉េ រហូតដល់ បរិមាណប្រេងដែលគេដឹង នៅអង់ហ្គោឡា និងនីហ្សេរីយ៉ា។ ដើម្បីទទួលបានធនធានទាំងនេះនៅទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិក ជាឧទាហរណ៍ ទាមទារអោយមានបច្ចេកវិទ្យា នៅក្នុងតំបន់ហួតហែង នៃស៊ូដង់ ឬការដឹកជញ្ជូនចេញពីប្រទេសគ្មានច្រកចេញ ហ្សំប៊ី ទៅកាន់ឆ្នេរសមុទ្រ មូហ្ស៊ាំប៊ីក ជាដើម។ និយាយដល់នេះ វាក៏តភ្ជាប់ទៅ ការប្រឹងប្រែងដែលអ្នកណាក៏ដឹងដែរមួយទៀតរបស់ចិន គឺ ជួយកសាង និងកសាងឡើងវិញ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកជាច្រើន។ ការប្រឹងប្រែងនេះ ជាសារវ័ន្ត គឺជាស្ថានភាពឈ្នះ/ឈ្នះ សំរាប់គ្រប់ភាគីក្នុងមជ្ឈដ្ឋានចិន/អាហ្វ្រិក។ អញ្ចឹង ទោះបីថាវាជានយោបាយ ឬភូមិសាស្ត្រខុសគ្នាក៏ដោយ វាជាការច្បាស់ណាស់ថា ការប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីទទួលបានធនធាន កសាងជាទីផ្សារ និងធ្វើអោយសាមគ្គីភាពរវាង ប្រទេសត្បូង/ត្បូងមានជីវិតសកម្មជាថ្មី នៅអាហ្វ្រិក ច្បាស់ណាស់ថាមិនត្រូវបានរារាំងដោយកត្តាទាំងឡាយ ដែលអ្នកផងអាចនឹងមើលឃើញថាមិនអាចនឹងយកឈ្នះបាននោះឡើយ។
លោកអ្នកអានជាទីមេត្រី ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗ នេះ ចិនពានស្វះស្វែងដើម្បីបន្ថែមការប្រើប្រាស់នូវ អំណាចទន់ បន្ថែមលើអំណាចរឹងជាប្រពៃណី ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាលចិន បានយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងឡើង តាមដែលអ្នកវិភាគនានាបានមើលឃើញ ចំពោះការទូតសាធារណៈ។ ដូចដែលទីភ្នាក់ងារសារពត៌មានចិន ស៊ីនហួរ បានរៀបរាប់ កាលពីថ្ងៃ ១៨ មករា ឆ្នាំ ២០១១ ថា ការប្រើការទូតអំណាចទន់ នៅតែបន្តជាការជំរុញជាគន្លឹះ នៃទំនាក់ទំនងដែលត្រូវបានពង្រឹងឡើង របស់ចិន ជាមួយនឹងអាហ្វ្រិក ហើយក៏អាចនឹងរុញចិនអោយមានឥទ្ធិភលសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាសកលកាន់តែខ្លាំងឡើង ពីពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែរ។
សូមជំរាបថា ពាក្យថា អំណាចទន់ គឺជាសមត្ថភាពក្នុងការទទួលបាននូវអ្វីដែលចង់បាន តាមរយៈការអូសទាញអោយចូលជាមួយ និងការទាក់ទាញ។ វាជាពាក្យដែលគេនិយមប្រើ ក្នុងន័យផ្ទុយទៅនឹងពាក្យថា អំណាចរឹង ដែលមានន័យស្មើនឹងការការបង្ខំ និងការចាយលុយ។ អំណាចទន់ អាចប្រើបានមិនមែនតែដោយតួអង្គជារដ្ឋទេ សូម្បីតែតួអង្គទាំងឡាយក្នុងនយោបាយអន្តរជាតិ មានដូចជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ឬស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា ក៏អាចប្រើវាបានដែរ។
ចុងក្រោយ សន្លឹកបៀរអាត់របស់ចិន ក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយអ្នកដឹកមុខសេដ្ឋកិច្ចកំពុងចេញមុខនានា រាប់តាំងពីអាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន រហូតដល់ មហាអំណាចពីដើមរៀងមក ដូចជាអឺរ៉ុប និងអាមេរិក នៅអាហ្វ្រិក គឺហាក់បីជា សមត្ថភាពមិនចេះនឿយហត់ដើម្បីនឹងកែប្រែទេសភាពហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ទ្វីបអាហ្វ្រិក នោះឯង។ ក្នុងការធ្វើបទសម្ភាសន៍ថ្មីៗ នេះ រដ្ឋមន្ត្រីអង់ហ្គោឡា បានប្រៀបធៀបការឆ្លើយតបរបស់ចិន និងលោកខាងលិច ក្នុងការជួយជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រទេសក្រោយសង្គ្រាម។ ខណៈដែល លោកខាងលិចចូលមកជាមួយនឹងការផ្តល់អោយដោយមានលក្ខខណ្ឌ ចិន បានផ្តល់ជំនួយចំពោះមុខភ្លាមៗ ចំពោះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលត្រូវការចាំបាច់។ ប្រការនេះ បើនិយាយទៅ វាដូចជាចំណងជើងដែល ត្រូវបានលើកមកនិយាយដដែលៗ នៅទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ អាចថាមានការពិភាក្សាលំអិត ស្តី ពីអនុបាតពលករអាហ្វ្រិកធៀបនឹងពលករចិន នៅតាមការដ្ឋានសាងសង់ ក៏ដូចជា “សោហ៊ុយទាំងមានពិត ទាំងលាក់កំបាំង” នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនោះ តែ ហោចណាស់មានការពិតមួយដែលមិនអាចបដិសេធបាន អំពីសេចក្តីត្រូវការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់អាហ្វ្រិក ដែលនោះគឺ ភាពបន្ទាន់របស់វានោះឯង។
ជាការពិតមែន បណ្ឌិត Moses Kavanga នាយកប្រតិបត្តិនៃវិទ្យាសា្ថនសិក្សានយោបាយអាហ្វ្រិកខាងកើត និយាយថា “ចិន ជាតួអង្គសេដ្ឋកិច្ចសកលធំមួយ មិនដឹងថា តើការប្រើអំណាចទន់ អាចរុញចិនអោយទៅដល់ណាទេ។ នៅអាហ្វ្រិក អំណាចទន់ បានធ្វើអោយចិនមានជោគជ័យល្អណាស់។ លោកក៏អះអាងបញ្ចាក់ផងដែរថា លទ្ធផលសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងរីកចំរើនឡើងរវាងចិន និងអាហ្វ្រិក ផ្អែកលើការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានជាពិសេសផ្លូវថ្នល់ ការស្រោចស្រប់ មន្ទីពេទ្យ ដែលបានកើតមានក្នុងល្បឿនមួយលឿន ជាងការដែលទ្វីបអាហ្វ្រិកអាចទទួលបាន ពីការរង់ចាំជាពិសេស តែពីលោកខាងលិច ជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រសកល របស់ខ្លួន។ លោកបន្តថា “ខណៈដែល លោកខាងលិច កំពុងតែស្រូតរូតប៉ះប៉ូវអ្វីដែលកន្លងហួសទៅ ចិនកំពុងតែពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនងនោះរួចទៅហើយ។
"Kenyans are pleased with the way Chinese contractors are building our roads. Kenyans are accustomed to delays and poor workmanship but the Chinese are doing perfect job and are very timely," said Ndung'u Wainaina, executive director of the Kenya- based International Center for Policy and Conflict.
Diplomats define soft power as the ability to obtain what one wants through co-option and attraction rather than use of coercion and payment.
In his book, "The Rise of China's Soft Power", author Joseph S. Nye, who is also a Harvard University Distinguished Service Professor, said in a global information age, soft sources of power such as culture, political values, and diplomacy are part of what makes a great power. "Success depends not only on whose army wins, but also on whose story wins," he said in the book. China is careful to support African-led efforts to develop sound governance and sustainable development throughout the continent," the book added.
បើសិនជាមានផែនការណាមួយ សំរាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចដ៏មានអត្ថន័យ និងចីរភាព នៅតាមបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិក ការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ត្រូវតែជាចំណែកមួយដ៏សំខាន់ ហើយនៅក្នុងន័យនេះ ក្រុងប៉េកាំង ក៏កំពុងតែមមាញឹករួចទៅហើយ។ រាប់តាំងពីបណ្តាប្រទេសក្រោយទំនាស់ ដូចជា អង់ហ្គោឡា, សៀរ៉ាឡេអូន និងលីបេរីយ៉ា ដល់បណ្តាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចស្ថិតក្នុងអន្តរកាល ដូចជា ហ្គាណា និងអ៊ូហ្គង់ដាជាដើម ចិន បានសង្វាតដាក់ជាផ្លូវរាប់គីឡូ ជួសជុលផ្លូវរទេះភ្លើង និងកសាងជាទំនប់វារីអគ្គិសនី។ ទាំងអស់នេះ អាចថានឹងកើតមានដោយមានការបង់ថ្លៃខ្លះជាមិនខាន តែ ហោចណាស់ វាជាសេចក្តីត្រូវការដែលនឹងជួយអោយមានផលចំណេញក្នុងកំរិតណាមួយ ដល់ប្រជាជនអាហ្វ្រិកដែរ។
គិតអោយកាន់តែជ្រៅ ខណៈដែលយើងចង់ស្វែងយល់ពីការពូនឡើងនៃឥទ្ធិពលចិន នៅអាហ្វ្រិក ការពិនិត្យមើលស្ថិតិ និងការនិទានខ្លីៗ ផ្តល់អោយយើងនូវរូបភាពជាមូលដ្ឋានខ្លះ នៃផ្លូវដែល ប៉េកាំងប្រកាន់យក ដើម្បីនឹងស្រវាឱបទ្វីបអាហ្វ្រិកមួយ ដែលកំពុងតែស្វះស្វែងរកទិសដៅថ្មីសំរាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច។ សំរាប់ប្រទេសខាងលិច ការរួមចំណែកដ៏ធំធេងរបស់ចិន ដូចជា ទីស្នាក់ការសហភាពអាហ្វ្រិក កាលពីពេលថ្មីៗ នេះ ត្រូវតែមានការគិតថា ជាបដិរូប នៃទំនាក់ទំនងនៃភាពរលាំគ្នា និងថាមភាព រវាងចិន និងបណ្តាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក ដែលត្រូវការ ការរាប់អានដោយជឿទុកចិត្តបាន ជាជាង ការស្រែកឆោឡោ។
អ្នកវិភាគជាច្រើននិយាយថា អំណាចទន់ ដែលមួយផ្នែកតាក់តែងឡើងដោយនិយមន័យ នៃការគោរពនូវចម្រុះភាពនៃប្រជាជនអាហ្វ្រិក និងការទូតរបស់ខ្លួនកំពុងធ្វើអោយចិន មានមិត្តកាន់តែច្រីនឡើងហើយនៅអាហ្វ្រិក។ ដូចនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នដែរ អ្នកស្រាវជ្រាវមួយរូបនៃមជ្ឈមណ្ឌលមួយសំរាប់គោលនយោបាយ និងទំនាស់ នៅប្រទេសកេន្យ៉ា និយាយថា “ប្រជាជន កេន្យ៉ា មានសេចក្តីរីករាយជាមួយវិធីដែលចិន សាងសង់ជាផ្លូវអោយ។ ជនជាតិ កេន្យ៉ា ធ្លាប់តែនឹងការអូសបន្លាយពេល ក៏ដូចជាទឹកដៃកំរិតអន់ៗ តែ ពួកចិន ធ្វោះការបានល្អឥតខ្ចោះ ហើយទាន់ពេលទៀតផង។ ដូចនេះ គ្មានសង្ស័យទេ ដែលការទូតអំណាចទន់របស់ចិន វាមានប្រសិទ្ធិភាព ក្នុងការបកប្រែអោយក្លាយទៅជាឥទ្ធិពលរបស់ចិន និងមានការទាក់ទាញមិត្តបាន ជាងរបៀប “ដូររបប” របស់មហាអំណាចប្រពៃណីមួយចំនួន៕
