​អំពី​រាជរដ្ឋាភិបាល

ថ្ងៃ សៅរ៍ ទី21 កុម្ភៈ ឆ្នាំ2015 ម៉ោង11:43   ផ្នែក: ច្បាប់    ដោយ: កម្ពុជាថ្មី​

M21-02-15-g

ប្រទេស​កម្ពុជា​ គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ដែល​មាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ ក្នុង​ការ​រៀបចំ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ប្រសើរ​ និង​គោលនយោបាយ ត្រឹមត្រូវ​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ឲ្យ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​អភិវឌ្ឍ​លើ​គ្រប់​វិស័យ​ទាំងអស់ ដែល​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ គេ​ហៅថា​រាជរដ្ឋាភិបាល​ គឺជា​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស។

រាជរដ្ឋាភិបាល​ក៏បាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដូច្នេះ​តើ​រាជរដ្ឋាភិបាល​មានការ​បង្កើត និង​ការ​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​យ៉ាងដូច​ម្ដេច​ដែរ​?

គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ គឺជា​រាជរដ្ឋាភិបាល​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​មួយរូប អមដោយ​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ​ព្រមទាំង​មាន​ទេសរដ្ឋមន្ដ្រី រដ្ឋមន្ដ្រី និង​រដ្ឋលេខាធិការ​ជា​សមាជិក។ មាត្រា​១១៨​ថ្មី​(​មាត្រា​៩៩​ចាស់​)

ក្នុង​ការ​បង្កើត​រាជរដ្ឋាភិបាល គឺ​តាម​សេចក្ដីស្នើ​ពី​ប្រធាន​ ដោយ​មតិ​ឯកភាព​ពី​អនុប្រធាន​ទាំង​ពីរ​នៃ​រដ្ឋសភា ហើយ​ព្រះមហាក្សត្រ​ទ្រង់​ចាត់តាំង​វរជន​មួយរូប​ក្នុងចំណោម​តំណាងរាស្ដ្រ​នៃ​គណបក្ស​ដែល​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​បង្កើត​រាជរដ្ឋាភិបាល ហើយ​វរជន​នោះ​ព្រមទាំង​សហការី​ដែល​ជា​តំណាងរាស្ត្រ ឬ​ជា​សមាជិក​គណបក្ស​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ដែល​ផ្គូផ្គង​ឲ្យ​កាន់​តំណែង​ផ្សេងៗ ក្នុង​រាជរដ្ឋាភិបាល​ទៅ​សុំ​សេចក្ដី​ទុក​ចិត្ដ​ពី​រដ្ឋសភា។ កាលបើ​រដ្ឋសភា​បាន​បោះឆ្នោត​ទុក​ចិ​ត្ដ​ហើយ​នោះ ព្រះមហាក្សត្រ​ទ្រង់​ចេញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​តែងតាំង​គណៈរដ្ឋមន្ដ្រី​ទាំងមូល​។ មាត្រា​១១៩​ថ្មី​(​មាត្រា​១០០​ចាស់​)

មាត្រា​១២០​ថ្មី​(​មាត្រា​១០១​ចាស់​) “​មុខងារ​នៃ​សមាជិក​រាជរដ្ឋាភិបាល មាន​វិសមិតភាព និង​សកម្មភាព​ខាង​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម ឬ​ឧស្សាហកម្ម ហើយ​និង​ការ​កាន់​តំណែង​ណាមួយ​ក្នុង​មុខងារ​សាធារណៈ​។​”

សមាជិក​ទាំងឡាយ​នៃ​រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវ​ទទួលខុសត្រូវ​រួមគ្នា​ចំពោះ​រដ្ឋសភា តែ​ចំពោះ​សមាជិក​មួយរូបៗ​នៃ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ទទួលខុស​ត្រូវ​រៀងខ្លួន​ចំពោះ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ចំពោះ​រដ្ឋសភា​អំពី​ការដែល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ដ ដោយ​មិនអាច​សំអាង​នៃ​សេចក្ដី​បង្គាប់​ដោយ​លាយលក្ខណ៍អក្សរ ឬ​ដោយ​វាចា​អំពី​នរណា​មួយ​ដើម្បី​ជាការ​ដោះសានៃ​ទង្វើ​របស់ខ្លួន​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ខ្លួនឯង​នោះទេ ហើយក៏​មិនអាច​ឲ្យ​អ្នកណាម្នាក់​មក​ទទួល​កំហុស​របស់​ខ្លួន​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​នោះដែរ​។ មាត្រា​១២១​ថ្មី​(​មាត្រា​១០២​ចាស់​)

គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ត្រូវ​ប្រជុំ​រៀងរាល់​សប្ដាហ៍​ជា​ការ​ប្រជុំ​ធំ ឬ​ជា​ការ​ប្រជុំ​ពិនិត្យ​ស្រាវជ្រាវ ដែល​អង្គប្រជុំ​ត្រូវ​ដឹកនាំ​ដោយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី តែបើ​ក្នុង​ករណី​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​មានធុរៈ អាច​ប្រគល់​ឲ្យ​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទទួលបន្ទុក​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ការប្រជុំ​ជំនួស​បាន។ រាល់​កិច្ចការ​ប្រជុំ​ទាំងអស់​ត្រូវ​ផ្ញើ​ថ្វាយ​ព្រះមហាក្សត្រ​ទ្រង់​ជ្រាប​។ បើ​យោងតាម​មាត្រា​១២៤​ថ្មី​(​មាត្រា​១០៥​ចាស់​) “​នាយករដ្ឋមន្ត្រី អាច​រលែក​អំណាច​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ឬ​សមាជិក​ណាមួយ​នៃ​រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​។​” បានន័យថា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អាច​ផ្ទេរ​អំណាច​ណាមួយ​ដើម្បី​ឲ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬ​សមាជិក​រាជរដ្ឋាភិបាល​ណាមួយ​ក្នុង​ការធ្វើការងារ​អ្វីមួយ​ដោយ​ពេញសិទ្ធិ ក្នុងការ​ដឹកនាំ​ការងារ​នោះ​។​

រាល់​សមាជិក​មួយរូបៗ​នៃ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​ពីបទ​ឧក្រិដ្ឋ ឬ​បទមជ្ឈិម ដែល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុងការ​បំពេញការងារ​របស់ខ្លួន ហើយ​បើ​ក្នុងករណី​ធ្វើ​ខុស​ជា​ទម្ងន់ នៅក្នុង​ការងារ​របស់​ខ្លួន រដ្ឋសភា​អាច​សម្រេច​ក្នុងការ​ប្ដឹងទៅ​តុលាការ​មាន​សមត្ថកិច្ច ដោយ​ការបោះឆ្នោត​ជាសម្ងាត់​តាម​មតិ​ភាគច្រើន​ដាច់ខាត​នៃ​សមាជិក​រដ្ឋសភា​ទាំងមូល​។ មាត្រា​១២៦​ថ្មី​(​មាត្រា​១០៧​ចាស់​)

អង្គ​កុលបុត្រ​